فرصت حضور ترامپ برای ایران
فرصت حضور ترامپ برای ایران

 به‌طور کلی در زمینه سیاست خارجی و دیپلماسی، دولت یازدهم از ابتدا به دنبال رابطه و تعامل با کشورهای دنیا بر اساس تعاملگرایی، احترام متقابل، دیپلماسی برد- برد، نفی خشونت و افراط و تنش زدایی، بوده است و مشی دستگاه دیپلماتیک کشورمان در مذاکرات هسته‌ای و نهایی کردن آن با برجام نیز نشان از پایبندی […]

 به‌طور کلی در زمینه سیاست خارجی و دیپلماسی، دولت یازدهم از ابتدا به دنبال رابطه و تعامل با کشورهای دنیا بر اساس تعاملگرایی، احترام متقابل، دیپلماسی برد- برد، نفی خشونت و افراط و تنش زدایی، بوده است و مشی دستگاه دیپلماتیک کشورمان در مذاکرات هسته‌ای و نهایی کردن آن با برجام نیز نشان از پایبندی دولت به اهداف و شعارهای خود دارد.

به گزارش صدای اصلاحات  با این وجود هر چند انتظار می‌رفت در فضای پسابرجام نحوه تعامل ایران با غرب تا حد زیادی بهبود یابد اما بدعهدی‌های آمریکا در حذف کامل تحریم‌ها شرایط را به گونه‌ای دیگر رقم زد و بعد از آن نیز انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معادلات بین‌المللی را تغییر داد و فردی بر سر کار آمد که نگرش مثبتی به برجام و توافق هسته‌ای با ایران ندارد. این امر تا حدی اولویت‌های سیاست خارجی ما را دچار تغییر و دگرگونی خواهد کرد. شاید این امر در وهله نخست به عنوان یک تهدید تلقی شود اما به نظر می‌رسد انتخاب ترامپ فرصتهای متعددی را برای دستگاه دیپلماسی کشور فراهم کرده است. خلاف سیر معمول و جاری در اغلب ادوار گذشته که جبهه غربی با رهبری آمریکا و همراهی اروپا به سیاه‌نمایی چهره و وجهه ایران پرداخته و موجی از ایران هراسی را در عرصه منطقه‌ای و جهانی ایجاد می‌کردند، حال انتخاب فردی غیرمنطقی و بی‌تجربه در سیاست در آمریکا و البته حمایت اروپا از برجام، اولویت سیاست خارجی ایران را از دشمنی با آمریکا و تنش زدایی با اروپا، به سمت «ائتلاف‌سازی» با اروپا علیه سیاست‌های غیر معقول آمریکا تغییر داده است. اکنون فرصتی مناسب نصیب دستگاه دیپلماسی ایران شده است تا با معرفی و ارائه پتانسیل‌های فرهنگی، اقتصادی، تجاری، سیاسی و امنیتی خود در قلب خاورمیانه، ائتلافی آسیایی- اروپایی را شکل داده و نه فقط وضعیت برجام، بلکه امکان قدرت نمایی خویش را در عرصه منطقه‌ای و حتی بین‌المللی فراهم کند. آنچه امروز شاهدش هستیم ظهور همکاری‌های تنگاتنگ وهمگرایی هر چه بیشتر میان منافع ایران و روسیه است که بخشی از آن نتیجه عوامل جغرافیایی و بخشی از آن به دلیل محدودیت‌های همکاری روسیه و غرب است. به‌ویژه آنکه بروز برخی بدعهدی‌ها در اجرای برجام و جهتگیری‌های رئیس‌جمهور جدید آمریکا علیه توافق هسته‌ای و البته جهتگیری‌های پوتین در قبال داعش و دولت قانونی سوریه، سبب نزدیکی هر چه بیشتر ایران به روسیه شده است. در این میان کشورهای حوزه خلیج فارس و کشورهای عربی هم از نظر سیاسی و هم از نظر اقتصادی برای کشورمان اهمیت استراتژیک ویژه‌ای دارند. با این وجود به دلیل تحولات رخ داده در سوریه، عراق و به‌ویژه یمن این روابط سرد و گاهی تنش آلود و با پیچیدگی‌های خاص خود همراه شده است. این امر ضمن بالا بردن هزینه‌های امنیتی، سیاسی و تبلیغاتی طرفین، پای قدرت‌های فرا منطقه‌ای از جمله بریتانیا را در منطقه باز کرده است. بنابراین لزوم در انداختن طرحی نو از طریق اعتماد‌سازی مجدد، احیا و بهبود مناسبات با کشورهای همسایه و منطقه و طراحی یک سیستم امنیت درون منطقه‌ای از مهم‌ترین اولویت‌های دستگاه دیپلماتیک کشور در منطقه غرب آسیا است. در حال حاضر می‎توان ایران را تنها کشوری در خاورمیانه دانست که توانسته مقتدرانه، امن و با ثبات به روند معمول خود در داخل و خارج ادامه دهد. این مساله سبب پدید آمدن شرایطی شده است که نفوذ روز افزون ایران در منطقه و حتی در عرصه بین‌المللی را گسترش می‌دهد. با اجرایی شدن برجام و کاسته شدن از فشارهای بین‌المللی در ابعاد اقتصادی و سیاسی این نفوذ گسترده به طبع باز هم افزایش بیشتری خواهد یافت. در چنین شرایطی راهبرد اساسی ایران در عرصه سیاست خارجی نیز باید استفاده از امکانات و توانمندی‌های همه کشورهای دنیا (جز رژیم صهیونیستی) برای تامین منافع ملی کشورمان باشد. تحقق این راهبرد نیز مستلزم مبارزه با افراط‌گرایی، ایجاد صلح و ثبات در عرصه منطقه‌ای و ارائه تصویر بازیگری فعال، صلح طلب، مقتدر و اهل مذاکره و تعامل از کشور در عرصه بین‌المللی است.